Tinh tế nghề thêu Quất Động

Chỉ bằng một cây kim, một sợi chỉ, một miếng vải người thợ thêu Quất Động có thể làm ra những mảng hoa văn mềm mại, đan xen kỳ lạ không nghệ thuật nào làm được.

Làng Quất Động, huyện Thường Tín, nổi tiếng với nghề thêu ren có từ thế kỷ 17. Theo ghi chép ở đình Ngũ Xã Quất Động và đền Tú Thị Hà Nội, ông tổ nghề thêu Quất Động cũng như nghề thêu chung của ba miền Bắc-Trung-Nam là tiến sĩ Lê Công Hành, tên thật là Trần Quốc Khái. Ông sinh ngày 12 tháng Giêng âm lịch năm 1606 tại làng Quất Động, huyện Thượng Phúc, phủ Thường Tín, trấn Sơn Nam. Năm 1637, khoa Đinh Sửu niên hiệu Dương Hòa thứ ba đời vua Lê Thần Tông, ông đỗ tiến sĩ và làm quan dưới triều Lê. Năm 1646, ông đi sứ nhà Minh. Trong thời gian này, ông đã học được cách thêu lọng của người Trung Quốc rồi về dạy lại cho người dân quê hương. Cảm ân đức của tiến sĩ, nhiều nơi lấy ngày mất của ông (12 tháng Sáu âm lịch năm 1961) làm ngày giỗ tổ nghề thêu. Ở Quất Động nghề thêu bằng phương pháp thủ công vẫn là nghề chủ yếu sau nghề nông và cung cấp công ăn việc làm cho nhiều lao động địa phương. Thu nhập từ thêu chiếm đến 50% tổng thu nhập bình quân toàn xã. Người Quất Động rất yêu nghề thêu, những lúc nghỉ ngơi hay nông nhàn đều ngồi thêu ren. Nhà nào cũng có khung thêu. Nhiều gia đình có tới dăm, bảy đời làm nghề này. Từ nhỏ, các bé gái đã được cha mẹ cho những chiếc khung thêu hình tròn xinh xắn, mấy cái đê, kim khâu, vải vụn và kéo con để tỷ mẩn học thêu. Lớn lên, nhiều người đã trở thành thợ thêu chuyên nghiệp, nghệ nhân tầm cỡ.


Ở Quất Động, ngoài nghề thêu, nhiều nhà còn kiêm khâu vá, đính hạt cườm, gắn sừng, ráp túi xách... trên sản phẩm thêu. Đồ thêu Quất Động đã có mặt tại hơn 20 nước, mà đặc biệt là thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Anh, Pháp, Mỹ... Hiện ở Quất Động vẫn còn có 200 giáo viên đi dạy thêu ở mọi nơi.

Khi xem các nghệ nhân thêu Quất Động, nhiều người phải thán phục nghề thêu Quất Động là một nghệ thuật tuyệt vời, biết biến những chất liệu đơn giản và dễ tìm ai cũng có, và chỉ bằng một cây kim, một sợi chỉ, một miếng vải cho ra những mảng hoa văn mềm mại, đan xen kỳ lạ không nghệ thuật nào làm được.

Theo các nghệ nhân thì ai cũng có thể đến với nghề thêu nếu yêu thêu và trân trọng nghề thêu. Để thêu cần phải có ít nhất một bộ khung thêu bằng tre hoặc gỗ hình chữ nhật, với hai thanh dọc cố định cỡ vải và hai thanh ngang điều chỉnh khổ vải bằng chốt. Một số tấm vải bông hoặc lụa để căng trên khung thêu và buộc mép vào thành khung, vải căng phải phẳng mặt nếu không khi thêu các mũi chỉ sẽ không đều. Chỉ thêu là sợi tơ tằm nhuộm màu, với một số đồ thờ cúng dùng thêm chỉ thêu kim tuyến màu vàng và ngân tuyến ánh bạc.


Một bức tranh thêu tay của nghệ nhân Quất Động.

Đầu tiên phải vẽ phác thảo trên vải bằng bút chì nhằm định hướng sau này sẽ thêu cái gì, nhưng trong quá trình thêu có thể tùy ý ngẫu tác theo cảm hứng và ngoại cảnh. Tùy đề tài, chủng loại mà sản phẩm thêu sẽ có ít hay nhiều màu sắc. Những đồ dân dụng hàng ngày như chăn, màn, gối, nệm, khăn, áo cô dâu thường dùng chỉ trắng. Tranh thủy mặc hay chủ đề đơn giản dùng màu đơn sắc như xanh lơ, xanh nước biển, hồng nhạt... Đa số tranh dân gian do cần phản ánh sự sinh động, đa dạng nên màu sắc rực rỡ hơn và nhiều khi hội đủ năm màu dương, lam, đỏ, tím, vàng.

Họa tiết thường là những cây cỏ, con vật đẹp, quý hiếm như tùng, trúc, cúc, mai, lan, đào, hải đường, mẫu đơn, ong, bướm, rồng phượng, hổ báo, rùa hạc, oanh, yến... cùng cảnh dân dã như đàn gà vịt, lợn, bò; người làm đồng, cấy cày, sàng sảy, đánh cá, dệt vải; cây đa, bến nước, con thuyền, danh lam thắng cảnh như chùa Một Cột, đền Ngọc Sơn, đình Hồng Thái, quần thể kiến trúc Cố đô Huế, vịnh Hạ Long... và cảnh tây phương như rừng lá đỏ, suối thác với bầy chim thú bay nhảy...

Kỹ thuật thêu gồm thêu nối đầu, chăng chặn, đâm xô, thụt lùi, bó bạt, đột, thắt gút, khốn vảy, độn nổi, kim tuyến... trong đó thêu độn nổi và kim tuyến công phu nhất, đòi hỏi sợi chỉ phải kín, thẳng; đường lượn mềm mại, hình khối rõ nét; hình thức phải cân đối, sáng tươi, gần gũi với cuộc sống...

Để thêu đẹp, cuốn hút thì ngoài yếu tố kỹ thuật, những hiểu biết căn bản, những người thợ thêu Quất Động còn có một tâm hồn nhạy cảm, bao dung, kiên trì thì mới miêu tả được vẻ đẹp tinh tế, phóng thoáng của cảnh vật. Ở họ còn có đôi bàn tay khéo léo, với độ cảm nhận phi thường ở đầu ngón tay cùng ánh mắt tinh nhanh dễ dàng phân biệt từng đường kim, mũi chỉ, phối hợp màu sắc, hình mảng linh hoạt cũng như khả năng hình dung trước được kết quả. Mỗi cử động của họ đều nhanh, gọn, nhẹ nhàng. Cũng vì vậy, vẻ đẹp của các cô gái bên khung thêu luôn hớp hồn du khách.

Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, một làng nghề thêu tranh như Quất Động phát triển được không phải là chuyện dễ dàng. Để làm được điều đó, Quất Động đã biết cách kết hợp nhuần nhuyễn giữa yếu tố truyền thống với hiện đại, làm hồi sinh một dòng tranh nổi tiếng, một làng nghề tưởng chừng như chỉ còn trong những câu chuyện huyền thoại.

Hải Vân

Quất Động - Tinh tế làng nghề thêu tay truyền thống

Người thợ thêu phải có đôi bàn tay khéo léo, tài hoa, đôi mắt tinh tường cộng với bộ óc tinh tế và đức tính cẩn thận, cần mẫn.
Font Size: |


NDĐT - Làng nghề thêu tay truyền thống Quất Động ở xã Quất Động, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội là làng thêu thủ công có lịch sử lâu đời. Từ thế kỷ 17 làng Quất Động đã có nghề thêu, có những nghệ nhân bằng đôi bàn tay khéo léo đã chắt lọc những gì tinh túy nhất của hồn dân tộc để tạo nên những tác phẩm rực rỡ, sinh động tô đẹp cho đời.


Thêu là một nghề thủ công đòi hỏi người thợ phải có đôi bàn tay khéo léo, tài hoa, đôi mắt tinh tường cộng với bộ óc tinh tế và đức tính cẩn thận, cần mẫn. Chỉ bằng cây kim, sợi chỉ, miếng vải, những người thợ thêu tay đã biến những chất liệu đơn giản thành những sản phẩm độc đáo với những mảng hoa văn mềm mại, đan xen kỳ lạ, đẹp mắt và đầy mầu sắc. Trên nền vải, các họa tiết được thể hiện thường là những cây cỏ, con vật đẹp, quý hiếm như tùng, trúc, cúc, mai, ong, bướm... cùng cảnh dân dã như đàn gà, vịt, lợn, bò; người làm đồng, đánh cá, dệt vải; cây đa, bến nước, con thuyền, danh lam thắng cảnh đất nước... Mỗi tác phẩm đều mang đậm tính dân gian, nhân văn thể hiện hồn quê, khơi dậy ở người xem sản phẩm tình yêu đối với non sông gấm vóc.

Hiện nay, làng nghề thêu tay Quất Động là điểm đến của nhiều khách tham quan và mua sản phẩm thêu. Bên cạnh đó, các sản phẩm thêu tay Quất Động cũng đã được xuất khẩu ra nhiều nước trên thế giới.





Những người thợ đang thêu hoa văn hình chim Hạc trên vải áo dài…



…và hoa Cúc theo đơn hàng của một hãng thời trang trong nước.



Dưới đôi bàn tay của người thợ thêu, cây kim thêu trở nên rất linh hoạt đang dệt lên những hoa văn rực rỡ.



Chỉ bằng cây kim, sợi chỉ, miếng vải, những người thợ thêu tay đã biến những chất liệu đơn giản thành những sản phẩm độc đáo với những mảng hoa văn mềm mại, đan xen kỳ lạ, đẹp mắt.





Từ nhỏ, các bé gái trong làng đã được cha mẹ cho những chiếc khung thêu hình tròn xinh xắn, mấy cái đê, kim khâu, vải vụn và kéo con để tỉ mẩn học thêu.



Những người thợ thêu bằng đôi bàn tay khéo léo đã chắt lọc những gì tinh túy nhất của hồn dân tộc để tạo nên những tác phẩm rực rỡ, sinh động tô đẹp cho đời.



Người thợ thêu trong làng đang tập trung hoàn thành đơn hàng thêu sớm nhất.



Nghề thêu tay Quất Động đã có từ lâu đời. Mong muốn của những bậc cao niên trong làng là giữ được và duy trì nghề truyền thống tốt đẹp bao năm qua của làng thêu.

.

Tác phẩm thêu tay của các nghệ nhân trong làng.





Đình làng Quất Động, nơi tụ họp sinh hoạt văn hóa của người dân trong làng.

THANH HUYỀN

Minh Lãng: Nét đẹp thêu tay truyền thống

Nếu ai đó đã từng xuýt xoa khen những bộ áo Kimono tinh tế của người con gái Nhật Bản, những bộ Hanbok sang trọng của người con gái Hàn Quốc mà không biết rằng sự tinh tế và sang trọng đó được tạo nên từ đôi bàn tay của những thợ thêu tay làng nghề Minh Lãng thì quả là đáng tiếc!



[img]http://www.nguoithaibinh.org/images/contents/net-dep-theu-tay-truyen-thong.jpg[/img]



Làng thêu Minh Lãng đã có từ lâu đời chuyên sản xuất sản phẩm thêu truyền thống như đai, áo Kimônô, thêu trắng, thêu màu, thêu tranh...



Tìm lại nghề tổ tiên

Về xã Minh Lãng (Vũ Thư, Thái Bình), tôi có cái cảm giác vô cùng êm đềm và thoải mái bởi sự mới mẻ của cuộc sống. Một vùng đất nông thôn mà không phải nông thôn, nó sầm uất, nó sạch đẹp với những ngôi nhà cao tầng san sát, với lồng đèn giăng khắp ngõ xóm không kể dịp lễ hội. Nhưng nếu so sánh nó với một thị trấn, một thành phố lại làm cho Minh Lãng không còn là một làng nghề, một miền quê, ở đó vẫn có những cánh đồng lúa thẳng cánh cò bay, có cuốc cày và những người nông dân thật thà, chất phác.

Tìm hỏi về nghệ nhân gạo cội của nghề thêu tay trong làng, tôi được giới thiệu đến ông Nguyễn Như Lại (60 tuổi) cũng là người học trò thế hệ thứ 2 của làng hiện còn đang cố gắng truyền và giữ nghề truyền thống. Ông Lại cho biết, vào khoảng những năm giữa thế kỷ XX, một người làng xa xứ tìm về đất tổ đã mang nghề thêu trở lại. Nói là trở lại vì trước đó, Minh Lãng vốn đã là một vùng đất nổi danh nghệ thuật thêu tay nhưng do chiến tranh loạn lạc mà bị thất truyền, đứt đoạn. Người xa xứ mang nghề thêu trở lại đó là cụ Nguyễn Như Chuẩn. Cụ Chuẩn tìm về đất tổ với sự khắc khoải nuối tiếc cho nghề thêu truyền thông vốn đã có từ rất lâu ở Minh Lãng. Cụ quyết tâm dẫn 7 người học trò đầu tiên lên làng nghề thêu Thường Tín, bắt đầu học lại nghề thêu tay truyền thống.
Từ 7 học trò, làng Minh Lãng đã thành lập được một lớp dạy nghề. Từ đây, người có nghề hướng dẫn người mới, nhân rộng ra, Minh Lãng đã trở thành một làng nghề với trên 95% dân số biết đến nghệ thuật tinh xảo này.
Nói về quá trình phát triển của nghề, Ông Nguyễn Như Lại chia sẻ: Những năm đầu khôi phục lại nghề gặp rất nhiều khó khăn do đường xá xa xôi, phương tiện đi lại không có. Nhưng bằng niềm đam mê và mong muốn giữ lại nghề của tổ tiên nên mọi người đều quyết tâm.


Tinh tế đường kim mũi chỉ

Thêu tay là một môn nghệ thuật cần đôi bàn tay khéo léo. Từ xa xưa, nghề thêu tay thường gắn liền với hình ảnh những người phụ nữ, đó là đặc trưng cho vẻ đẹp công dung ngôn hạnh nhưng với người làng Minh Lãng, không chỉ phụ nữ mà gần như tất cả nam giới trong làng đều có thể tạo nên nghệ thuật.



http://www.nguoithaibinh.org/images/contents/tinh-hoa-nghe-theu-minh-lang.jpg 


Sản phẩm của Minh Lãng không những phục vụ cho nhu cầu trong nước mà còn là mặt hàng xuất khẩu có thế mạnh của tỉnh Thái Bình, được xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới như Hàn Quốc, Pháp, Nhật Bản...



Trải qua nhiều thế hệ, nhiều thợ thủ công đã xuất hiện những nghệ nhân thực sự mà sản phẩm của họ đều có thể gọi là nghệ thuật. Với sự tinh tế, tỉ mỉ từng đường nét, sự chăm chút cho những mẫu vẽ cùng với tài năng, sự sáng tạo và đôi bàn tay khéo léo, nghệ thuật thêu tay đã thực sự bước lên một tầm cao mới mang đậm nét văn hóa vừa truyền thống vừa hiện đại.
Từ thời kỳ đầu khôi phục, làng nghề Minh Lãng chủ yếu thêu các sản phẩm áo, mũ, tranh ảnh phục vụ quan lại, chức sắc với kiểu dáng và mẫu mã có tính đơn giản. Hiện nay, do nhu cầu và thẩm mỹ thị hiếu của khách hàng đã thay đổi mà sản phẩm cũng mang hơi thở hiện đại. Mẫu mã đa dạng thể hiện nhiều hơn vẻ đẹp của đời sống xã hội như thiên nhiên, trò chơi dân gian, động vật…, màu sắc và các họa tiết cũng đòi hỏi sự tinh tế và tươi mới…


http://www.nguoithaibinh.org/images/contents/lang-theu-minh-lang.jpg 



Nói về nghệ thuật thêu tay, ông Lại cho biết, hiện nay làng chia làm 2 hướng: Một hướng thêu tranh trang trí như thêu danh lam thắng cảnh, thêu các biểu tượng, thêu chữ, chân dung… ; một hướng thêu sản phẩm nhật dụng cho xuất khẩu. Tranh trang trí có thể được dùng làm quà tặng, vật kỷ niệm trưng bày nội thật. Hiện nay, loại tranh trang trí đang rất được ưa chuộng và phát triển nhanh chóng. Tuy nhiên đối với những sản phẩm này, yêu cầu về đường nét tinh tế và kỹ thuật không đòi hỏi cao như đối với sản phẩm nhật dụng cho xuất khẩu.
Với sản phẩm nhật dụng cho xuất khẩu, người thợ phải bỏ nhiều công sức và thời gian để hoàn thành. Để có một sản phẩm đẹp cần rất nhiều kỹ thuật thêu như thêu nối đầu, thêu chăng chặn, sa hạt, lướt vặn, bó bạt, đâm xô, kim tuyến… Đối với mỗi kỹ thuật, người thợ đều phải có thời gian rèn luyện mới có thể thành thục. Sự chăm chỉ, tỉ mỉ và cẩn thận là những đức tính không thể thiếu đểu trở thành một người thợ lành nghề, một nghệ nhân thực thụ trong nghệ thuật thêu tay truyền thống.
Vào một gia đình có truyền thống về nghề thêu, ngắm bộ tranh thêu tứ quý tùng, cúc, trúc, mai, tôi thực sự bị thu hút bởi sự tinh xảo và sang trọng của nó. Chị Trần Thị Thanh, tác giả của bộ tranh cho biết, chị đã phải dành thời gian 3 tháng để hoàn thành cả bộ. Việc chọn mẫu mã sao cho hợp với gia đình, sở thích, chọn màu và phối màu chỉ thêu cũng vô cùng tốn công, sau đó mới đến công đoạn thêu, tỉa.
Thêu, tỉa là những kỹ năng cơ bản nhất của một người thợ, để có sản phẩm đẹp đường chỉ phải điêu luyện, mịn màng, chân chỉ càng lẩn bao nhiêu, sản phẩm càng có giá trị cao, nghệ thuật thẩm mỹ càng đến độ tuyệt vời.


Gìn giữ nét đẹp truyền thống

Được biết đến là làng nghề tương đối trẻ và năng động, Minh Lãng đã vươn lên mạnh mẽ trở thành một trong những vùng quê phát triển nhất của tỉnh. Tuy nhiên, trong thời kỳ kinh tế khó khăn, nghề thêu tay truyền thống cũng chịu ảnh hưởng không nhỏ và đang dần rơi vào thế cầm cự giữ nghề.
Mặc dù ngành thêu tay không phải chịu sự cạnh tranh khốc liệt của các doanh nghiệp nước ngoài như những ngành nghề khác, nhưng thị trường tiêu thị lại hạn chế, đơn đặt hàng mang tính nhỏ lẻ.
Theo ông Nguyễn Như Lại, Giám đốc Công ty Thêu xuất khẩu Mỹ Long, thì thời cực thịnh như năm 2005, riêng doanh nghiệp của ông đã có tổng đơn hàng đạt 1 triệu USD, đến giữa năm 2007 khi kinh tế bắt đầu khó khăn, các đơn đặt hàng cũng giảm dần. Thợ thêu đòi hỏi mức lương cao trong khi đó đối tác không thể tăng giá. Để ký được đơn hàng, doanh nghiệp đành phải chịu thiệt, do đó mọi đơn hàng đều phải cân nhắc và chọn lựa mới có thể có lãi. Để duy trì hoạt động và tạo việc làm cho thợ, ông Lại đã phải quyết định mở thêm một hoạt động mới là may.
Ông Nguyễn Văn Thanh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Minh Lãng cho biết, toàn xã Minh Lãng có khoảng 20 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh nghề thêu, nhưng trên thực tế chỉ có 3 doanh nghiệp là thực sự hoạt động được. Người thợ ít việc, dần chuyển sang các công việc khác để đảm bảo cuộc sống.
Bạn Trương Thị Nhâm, công nhân may thuộc công ty Mỹ Long cho biết, chị vốn là một thợ thêu của công ty Mỹ Long nhưng 2 năm gần đây, công thêu thấp lại không thường xuyên có việc làm nên chị đã chuyển sang may.
Nói về sự phát triển của nghề thêu trong tương lai, ông Lại vẫn lạc quan, mặc dù hiện tại, ngành thêu đang gặp khó khăn, thêu máy cũng phát triển nhưng về độ tinh xảo và kỹ thuật vẫn không thể thay thế được thêu tay, chỉ cần kinh tế khởi sắc trở lại tôi tin tưởng những người thợ yêu nghề vẫn sẽ quay trở lại khôi phục và phát triển nghề của cha ông.

Làng nghề thêu tay truyền thống Quất Động

Nghề thêu có ở nhiều địa phương, nhưng đạt đến trình độ tinh xảo và kỹ thuật điêu luyện thì không đâu bằng người làng Quất Động, xã Quất Động, huyện Thường Tín, Hà Nội. Tuy nhiên nghề truyền thống đang đứng trước nguy cơ bị mai một, hoặc vẫn còn nhưng bị suy thoái, mất dần đi những nét truyền thống, mất đi cái hồn vốn có từ ngàn xưa do chạy đua trong nền kinh tế thị trường như hiện nay…

Mảnh đất Hà Tây xưa mà nay thuộc về Hà Nội đã từng đi vào ca dao, hò vè nổi tiếng là một xứ sở nghìn nghề. Ở đây có tới 1.160 làng nghề, với hơn 200 làng nghề truyền thống lừng danh cả nước bởi những sản phẩm đa dạng, bền, đẹp, đậm màu dân dã. Một trong đó là làng Quất Động, xã Quất Động, huyện Thường Tín, một làng cổ nằm ven quốc lộ 1A, cách trung tâm thủ đô hơn 20 kilômét về hướng nam. Nơi đây từ thế kỷ 17 đã có nghề thêu, có những nghệ nhân bằng đôi bàn tay khéo léo đã chắt lọc những gì tinh túy nhất của hồn dân tộc để tạo nên những tác phẩm rực rỡ, sinh động tô đẹp cho đời. Theo ghi chép ở đình Ngũ Xã, Quất Động và đền Tú Thị, Hà Nội, ông tổ nghề thêu Quất Động cũng như nghề thêu chung của ba miền bắc trung nam là tiến sĩ Lê Công Hành, tên thật là Bùi Công Hành, sống ở cuối đời Trần, đầu đời Lê (khoảng thế kỷ 14), tại làng Quất Động, huyện Thượng Phúc, phủ Thường Tín, trấn Sơn Nam nay thuộc Thường Tín, Hà Nội. Cuối đời Trần, ông lên đường dự thi vừa lúc quân Minh sang xâm lược nên khoa thi bị hủy. Ông ẩn náu trong rừng rồi theo Lê Lợi kháng chiến chống quân Minh. Cuộc bình Ngô thành công, ông được Lê Thái Tổ trọng dụng.Đến đời Lê Thái Tông (1423-1442), Bùi Công Hành dẫn đầu đoàn sứ bộ đi sứ. Vua nhà Minh muốn thử tài sứ giả nước Việt bèn cho dựng một lầu cao chót vót rồi mời ông lên chơi. Rồi rút thang để ông không thể leo xuống và lệnh trong một tháng nếu ông không tiếp đất an toàn sẽ bị giam cầm mãi mãi ở Trung Quốc. Đây là một gian thờ Phật, không để một thứ thức ăn gì ngoại trừ một vại nước uống cầm chừng. Với niềm tin ở hiền gặp lành, ngày ngày ông cũng ngồi thiền niệm Phật dưới ban thờ và nghĩ cách leo xuống. Một hôm, ông thấy một đàn ong bay lượn phía sau mấy tán lọng che tượng Phật. Lại gần tìm hiểu thì thấy trên cánh tay của tượng có một vết rạn, và một con ong đang chui vào đấy. Biết rằng ong chỉ tập trung ở đâu khi nơi ấy có mật ngọt, ông liền bẻ một mảng mà nếm, thì thấy vị ngọt đậm. Thật ra bức tượng làm bằng chè lam ông ăn dần nhờ thế sống sót. Ngắm mấy cái lọng đẹp, hoa văn khác lạ, ông nảy ra ý học lại cách thêu của người Trung Quốc, ông vừa tháo vừa thêu lại những hoa văn đó. Ngày cuối cùng của tháng giam hãm, ông kẹp hai cái lọng vào nách và nhảy xuống đất không hề bị một vết thương tích. Vua tôi nhà Minh quá kinh ngạc và thán phục.  (Có thuyết lại nói ông ngắm lầu một lượt thấy ngoài cửa lầu treo một bức nghi môn thêu nổi ba chữ: "Phật tại tâm". Một ngày rồi hai ngày trôi qua, chỉ có một mình trên lầu vắng, bụng đói mà cơm không có ăn, Bùi Công Hành nghĩ, có chum nước để uống tất phải có cái ăn. Ông quay ra ngắm bức nghi môn rồi lẩm nhẩm: "Phật tại tâm nghĩa là Phật ở trong lòng". Ông gật đầu mỉm cười rồi bẻ tay pho tượng ăn thử xem sao. Thì ra hai pho tượng được nặn bằng bột chè lam. Có thức ăn thức uống, hằng ngày ông quan sát kỹ cách làm lọng. Nhập tâm cách làm rồi, ông hạ bức nghi môn xuống, tháo ra xem cách thêu và đã học được cách làm lọng, thêu nổi. Sau đó, vị sứ thần mạnh bạo dùng cái lọng làm dù nhảy xuống đất an toàn. Trước cách ứng xử thông minh ấy, vua nhà Minh rất khâm phục).   Khi về nước, ông đã đem cách thêu lọng Trung Quốc dạy cho người dân quê hương. Nhờ công lao ấy, ông được phong danh Kim tử vinh lộc đại phu, chức Tả thị lang bộ Công, tước Thanh lương hầu và được đổi sang họ vua. Hàng chục làng trong vùng được Lê Công Hành truyền nghề trực tiếp, theo địa danh thời Nguyễn là các xã Quất Động, Tam Xá, Vũ Lăng, Hướng Dương và Hương Giai. Năm xã này dựng chung một đền thờ ông ở thôn Hướng Xá, gọi là đền Ngũ Xã. Giỗ ông vào ngày 12 thánh Sáu âm lịch. Cảm ân đức tiến sĩ, nhiều vùng bao gồm cả Hà Nội đều lấy ngày mất của ông làm ngày giỗ tổ nghề thêu. Ở Quất Động từ bấy tới nay, nghề thêu bằng phương pháp thủ công vẫn là nghề trọng yếu, chỉ đứng sau nghề nông và cung cấp công ăn việc làm cho nhiều lao động địa phương. Thu nhập từ thêu thùa chiếm đến 50% tổng thu nhập bình quân toàn xã. Người Quất Động rất yêu nghề thêu, những lúc nghỉ ngơi hay nông nhàn đều ngồi thêu. Nhà nào cũng có khung thêu. Nhiều gia đình có tới dăm, bảy đời làm nghề này. Từ nhỏ, các bé gái đã được cha mẹ cho những chiếc khung thêu hình tròn xinh xắn, mấy cái đê, kim khâu, vải vụn và kéo con để tỷ mẩn học thêu. Lớn lên, nhiều người đã trở thành thợ thêu chuyên nghiệp, nghệ nhân tầm cỡ. Ngoài kinh doanh hộ gia đình, ở Quất Động cũng có hợp tác xã thêu, với nhiều xưởng thợ, xưởng to quy tụ chừng 200 tới 500 tay kim và xưởng nhỏ 15-30 tay kim. Ngoài nghề thêu, nhiều nhà còn kiêm khâu vá, đính hạt cườm, gắn sừng, ráp túi xách… trên sản phẩm thêu. Mọi nhà đều làm theo đơn đặt hàng với mẫu mã cho sẵn hoặc tự tác, cứ hai ngày một lần các đơn vị và du khách lại về mua và vận chuyển hàng đi các tỉnh. Mỗi sản phẩm tại đây đều bán giá phải chăng, chỉ chừng 150 nghìn đồng (cho sản phẩm nhỏ kích cỡ 30 x 45 centimét) đến hai triệu đồng (cho sản phẩm lớn 70 x 90 centimét) nên được du khách yêu thích. Đồ thêu Quất Động đã có mặt tại hơn 20 nước, mà đặc biệt là thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Anh, Pháp và Mỹ... Ngoài sinh cơ ở xã, thợ Quất Động còn ra các tỉnh, thành lân cận trong đó có Hà Nội dựng nghiệp và từ thế kỷ 18, 19 đã từng lập nên nghề thêu ở kinh thành Thăng Long. Hiện nay vẫn có tới 200 giáo viên đi dạy thêu ở mọi nơi. Xưa kia, thợ thêu Quất Động chỉ dùng chỉ màu tự nhiên nhuộm từ củ nâu, củ nghệ, lá móng, hoa hòe, lá chàm, vỏ sò… với năm màu chỉ cơ bản vàng, đỏ, tím, xanh, lục … Tới đầu thế kỷ 20 đã có thêm chỉ trắng của Pháp và chỉ màu nhân tạo Trung Quốc, cũng như học tập cách thêu của Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc để cho ra nhiều sản phẩm mới lạ, hấp dẫn, đa dạng từ tế tự, y môn, liễn trướng, tán, lọng, hoành phi, câu đối… bày trong các đền chùa cho đến áo mão, cân đai, khăn chầu, trang phục tuồng chèo, chăn, mền, khăn trải bàn, tấm lót đĩa, ga trải giường, mành, lô gô, áo phông, áo dài, đồng phục học sinh và đặc biệt là tranh thêu… Chúng được dùng trong nhiều lĩnh vực như trang trí nội thất, làm quà tặng, phần thưởng, vật tiến cúng trong các dịp hiếu hỉ, sinh nhật, tậu nhà mới, cúng lễ và nhiều sinh hoạt tín ngưỡng… Thêu là một nghề thủ công đòi hỏi người thợ phải có đôi bàn tay khéo léo, tài hoa, đôi mắt tinh tường cộng với bộ óc tinh tế và đức tính cẩn thận, cần mẫn. Nhìn những người thợ làm việc, chúng ta có cảm tưởng họ rất nhàn nhã, nhưng thực ra đó là một nghề đòi hỏi sự bền bỉ và siêng năng. Những đức tính, năng khiếu là yêu cầu cơ bản đối với mỗi thợ thêu, nhằm tạo ra sản phẩm hợp màu sắc và hoa văn trên nền lụa, vải. Khi xem các nghệ nhân Quất Động thêu, nhiều người phải thán phục nghề thêu Quất Động là một nghệ thuật tuyệt vời, và chỉ bằng một cây kim, một sợi chỉ, một miếng vải biến những chất liệu đơn giản thành những sản phẩm độc đáo với những mảng hoa văn mềm mại, đan xen kỳ lạ, đẹp mắt. Theo các nghệ nhân thì ai cũng có thể đến với nghề thêu nếu yêu thêu và trân trọng nghề thêu. Để thêu, cần phải có ít nhất một bộ khung thêu bằng tre hoặc gỗ hình chữ nhật, với hai thanh dọc cố định cỡ vải và hai thanh ngang điều chỉnh khổ vải bằng chốt. Một số tấm vải bông hoặc lụa để căng trên khung thêu và buộc mép vào thành khung, vải căng phải phẳng mặt nếu không khi thêu các mũi chỉ sẽ không đều. Chỉ thêu là sợi tơ tằm nhuộm màu. Với một số đồ thờ cúng dùng thêm chỉ kim tuyến màu vàng và ngân tuyến ánh bạc. Đầu tiên, phải vẽ phác thảo trên vải bằng bút chì nhằm định hướng sau này sẽ thêu cái gì, nhưng trong quá trình thêu có thể tùy ý ngẫu tác theo cảm hứng và ngoại cảnh. Tùy đề tài, chủng loại mà sản phẩm thêu sẽ có ít hay nhiều màu sắc. Những đồ dân dụng hàng ngày như chăn, màn, gối, nệm, khăn, áo cô dâu thường dùng chỉ trắng. Tranh thủy mạc hay chủ đề đơn giản dùng màu đơn sắc như xanh lơ, hồng nhạt… Đa số tranh dân gian do cần phản ánh sự sinh động, đa dạng nên màu sắc rực rỡ hơn và nhiều khi hội đủ năm màu dương, lam, đỏ, tím, vàng. Họa tiết thường là những cây cỏ, con vật đẹp, quý hiếm như tùng, trúc, cúc, mai, lan, đào, hải đường, mẫu đơn, ong, bướm, rồng phượng, hổ báo, rùa hạc, oanh, yến… cùng cảnh dân dã như đàn gà vịt, lợn, bò; người làm đồng, cấy cày, sàng sảy, đánh cá, dệt vải; cây đa, bến nước, con thuyền, danh lam thắng cảnh như chùa Một Cột, đền Ngọc Sơn, đình Hồng Thái, quần thể kiến trúc Cố đô Huế, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, vịnh Hạ Long,… và cảnh tây phương như rừng bạch dương, lá thu, hồ thiên nga... Mỗi tác phẩm đều mang đậm tính dân gian, nhân văn thể hiện hồn quê, khơi dậy ở người xem tình yêu đối với non sông gấm vóc. Quất Động cho đến nay đã có nhiều tên tuổi được cả nước biết tới như cụ Bùi Lê Kính đã từng thêu hoàng phục cho vua Bảo Đại và Hoàng hậu Nam Phương; Phạm Viết Tương với chân dung Hồ Chủ Tịch và Thái Văn Bôn với Chân dung vua Thái Lan… Học tập cha ông, tuổi trẻ Quất Động vẫn ngày đêm chăm lo kế thừa và phát huy nghề thêu truyền thống. Ở đâu cũng thấy các em nhỏ mang theo kim chỉ thêu dù là ở nhà hay trường. Còn các phụ nữ, thanh niên thì luôn hăng say miệt mài bên khung thêu. Từng nhóm ngồi quây quần, chuyện trò rôm rả, trong khi tay và mắt vẫn đưa đều thoăn thoắt. Với nhiều người, thêu là sinh kế cũng là nét sinh hoạt văn hóa vui tươi hàng ngày. Lịch sử thăng trầm của làng nghề cho tới nay. Dân làng Quất Động thêu đủ mọi thứ, như cờ, khăn trần, áo cho các quan văn, võ, đồ thờ cúng các vị thần như y môn, câu đối, phướn, trướng. Họ thêu bằng chỉ bộp làm bằng tơ tằm. Làng thêu trở nên nổi tiếng nhưng cũng thăng trầm. Khi thực dân Pháp chiếm nước ta, người làng thêu theo thị hiếu của người Tây như giầy, gối, ôvan trải bàn, khăn ăn, tranh tam đa, tranh phong cảnh, áo kymônô bằng chỉ tơ tằm của làng Triều Khúc. Hàng thêu của làng đẹp hơn, nhanh hơn khi dân buôn người Pháp, Ấn Độ mang chỉ Pháp đóng hộp sang Việt Nam.             Sau này, dân làng thêu bằng chỉ Trung Quốc , nghề thêu phát triển đến đỉnh cao. Khắp các thôn, xóm, huyện của nhiều tỉnh đến làng thuê thầy về dạy. Tay nghề của người làng ngày càng được nâng cao và người dân cũng dần chuyển sang thêu tranh, rất tinh xảo. Trong làng có cụ thêu áo cho Nam Phương hoàng hậu, được vua Bảo Đại phong hàm cửu phẩm. Thời Nhật chiếm đóng, nghề thêu mai một, đa số lên Hà Nội đi thêu thuê.  Hà Nội giải phóng, nghề thêu Quất Động mới thực sự được dựng lại. Một số cụ được phong nghệ nhân như cụ Bùi Đình Hán, cụ Phạm Viết Tòng. Theo thời gian, số tay kim của làng lên đến hàng trăm, làm nhiều sản phẩm có thu nhập khá cao. Theo dân làng đánh giá, nghề thêu đã làm cho những ngày ba tháng tám dân làng có việc làm lại “ngồi mát ăn bát vàng”. Có điều, người trực tiếp thêu không thể bằng người có vốn đứng ra làm chủ, chính vì vậy mà làng có 600-700 tay kim nhưng đa số chỉ thêu thuê cho người thôn, xã khác. Các cụ trong làng đã có câu lưu truyền từ đời này sang đời khác rằng: “Làm thêu thuê ráo mồ hôi hết tiền”. Thêu là một nghề thủ công đòi hỏi người thợ phải có đôi bàn tay khéo léo, tài hoa, đôi mắt tinh tường cộng với bộ óc tinh tế và đức tính cẩn thận, cần mẫn. Nhìn những người thợ làm việc, chúng ta có cảm tưởng họ rất nhàn nhã, nhưng thực ra đó là một nghề đòi hỏi sự bền bỉ và siêng năng. Những đức tính, năng khiếu là yêu cầu cơ bản đối với mỗi thợ thêu, nhằm tạo ra sản phẩm hợp màu sắc và hoa văn trên nền lụa, vải. Có lẽ sự thăng trầm của làng nghề thêu Quất Động vẫn còn đó, và cái kiếp thêu thuê của bà con trong làng vẫn không dứt được. Hiện nay, khi có chính sách khôi phục làng nghề thì nghề thêu được chú trọng. Mặt khác, nhu cầu về đồ thêu của thị trường lên cao, đặc biệt là nghệ thuật thêu tranh được khách hàng trong và ngoài nước rất ưa thích (như tranh thêu ở Đà Lạt), thì làng thêu Quất Động vẫn có cơ hội bởi còn giữ được nét tài hoa, nghệ thuật thêu tinh xảo của cha ông. Sản phẩm thêu làng Quất Động có chất lượng, hình thức không thua kém các hàng thêu Đà Lạt nhưng không được thị trường, người tiêu dùng biết đến nhiều. Bản thân các hộ gia đình phải tự mày mò tìm kiếm khách hàng, nhờ mối lái chứ chưa có tổ chức hay doanh nghiệp nào tạo đầu ra cho sản phẩm. Chính do khó khăn đó mà 90% người đân trong làng làm nghề thêu nhưng đời sống không mấy khấm khá. Họ vẫn làm ruộng, chăn nuôi. Để nghề không mai một, họ phải kéo nhau lên Hà Nội làm cho các Công ty may mặc ngày giáp hạt. Dù vậy, trong thâm tâm, dân Quất Động vẫn muốn giữ lại nghề cổ truyền. Có điều họ còn những băn khoăn: nghề thêu có bảo đảm cuộc sống ấm no cho họ khi chưa có vốn đầu tư và tìm được đầu ra cho sản phẩm của làng nghề. Hiện trong làng cũng nhiều người thêu tranh giỏi nhưng vì không có vốn và không tìm được đầu ra nên chỉ có thể nhận hàng đặt, còn tự mình thêu một bức để bán rất hiếm, có người bỏ nghề. Sản phẩm thêu đang được người tiêu dùng ưa chuộng, chất lượng sản phẩm Quất Động đang ngày một nâng cao, đáp ứng thị hiếu. Mong muốn của người dân là làm ra, tự bán được sản phẩm để làm sao xoá đi “kiếp” thêu thuê, tăng thu nhập và tạo công ăn việc làm thường xuyên cho bà con, giữ được tiếng thơm cho làng. Nghệ thuật theu tay. Kỹ thuật chọn lựa nguyên liệu. Nguyên liệu cần để thêu tranh hiên nay là vải, chỉ thêu, khung thêu. Cùng với bàn tay khéo léo và tài hoa của người nghệ nhân là điều kiện cần và đủ để cho ra đời những bức tranh thêu đẹp tinh xảo. a, Lựa chọn vải: loại vải dùng để thêu gồm vải lụa, vải coton, vải phi Phước Thịnh… Tùy theo từng mẫu tranh thêu mà người nghệ nhân sẽ có sự lựa chọn phù hợp. Ví dụ như những bức trang thêu cảnh sông nước có thể thêu trên vải lụa tạo sự mềm mại, thêu cảnh ngày mùa ở làng quê hoặc thêu chân dung người có thể thêu trên vải Phi Phước Thịnh, thêu tranh tĩnh vật trên vải coton… b, Lựa chọn chỉ thêu: gồm có chỉ tơ bóng, chỉ típ, chỉ coton là những loại chỉ được sử dụng phổ biến nhất. Chỉ thêu có nhiều màu sắc mỗi bức tranh thêu dùng tới khoảng gần 200 màu chỉ tạo nên sự mềm mại tinh tế mà máy móc không thể làm được. Ví dụ chỉ riêng một màu đỏ dùng để thêu cánh hoa cũng phân ra làm nhiều loại như đỏ đậm, đỏ tươi, đỏ nhạt, lơ lơ đỏ… chính sự pha trộn màu sắc cũng đã góp một phần quan trọng cho nét đẹp của tranh thêu tay. Các bước chuẩn bị cho một bức tranh thêu. a, Kỹ thuật tạo hình: theo cách tao hình truyền thống thì những người nghệ nhân sẽ căng vải thêu trên một mặt phẳng sau đó vẽ lên vải. Hiện nay cách làm đó vẫn còn nhưng không phổ biến. Một số nơi hiện nay đã sử dụng công nghệ in bằng máy tính những hình lên vải thêu để sản xuất hàng loạt đạt hiệu quả lao động cao hơn không mất nhiều thời gian như trước làm cách này lại khiến cho tranh thêu mất đi một phần hồn thì phải… b, Kỹ thuật dựng khung: Khung thêu được làm bằng gỗ hoặc tre dài khoảng 1,2mét. Tùy từng kích cỡ vải thêu mà có thể  lựa chọn những kiểu khung thêu dài hay ngắn phù hợp. Khi lên khung vải thêu phải căng và ngay ngắn những hình in trên vải thêu không bị biến dạng. Khung thêu phải có vải bọc dọc quanh khung tạo ra lực ma sát để vải không bị trùng xuống trong quá trình thêu. c, Kỹ thuật thêu: Sau khi đã chuẩn bị sẵn sàng những nguyên vật liệu cần thiết và tạo hình, lên khung xong người nghệ nhân bắt đầu bước vào thêu. Các bước thêu một bức tranh gồm các công đoạn đó là: lát nền, tỉa tạo hình, thêu chi tiết và sửa lại để hoàn thành. Mỗi bước thêu lại sử dụng một loại chỉ khác nhau, một cách thêu chỉ khác nhau như thêu chỉ sợi đơn, sợi đôi, sợi bốn… Tùy theo những nét trên búc tranh và tùy theo sự xử lí khéo léo của từng người nghệ nhân. Công việc đòi hỏi sự khéo léo và nhẫn nại nhất của nghệ nhân thêu bắt đầu. Để hoàn thành một tác phẩm tranh thêu, một nhóm thợ 2 - 3 người phải làm việc miệt mài cả tháng trời. Với những bức tranh lớn, nhiều chi tiết phức tạp phải mất 5 - 6 tháng mới xong. Thêu một bức tranh chân dung là phức tạp nhất, phải nhờ vào những nghệ nhân có đôi tay vàng. 3. Những tác phẩm thêu tiêu biểu. Một số tác phẩm tranh thêu và xưởng thêu nổi tiếng. Những tác phẩm thêu truyền thống. Tranh thêu truyền thống Việt Nam thường có nội dung bó hẹp trong phạm vi các tích cổ như “ngư - tiều - canh - mục”, “tùng - cúc - trúc - mai” hay “lý ngư vọng nguyệt”... mang tính tượng trưng, ước lệ. (xem hình ở phần phụ lục) Những bức tranh thêu hiện đại. Tập trung vào 3 mảng đề tài chính: Tranh phong cảnh và tranh chân dung. Tranh phong cảnh là mảng đề tài phong phú nhất và cũng được khách hàng ưa chuộng nhất. (xem hình ở phần phụ lục) Những bức tranh thêu nổi tiếng. Chân dung Bác Hồ, nhà Bác ở Kim Liên, Chùa Một Cột… hiện nay những bức tranh thêu theo đề tài ‘phong thủy’’ treo trong nhà là một trong những bức bán rất chạy trên thị trường: Long Trào, Hổ Phục, Phụng Cuốn, Thái Sơn. Những nghệ nhân phải có tay nghề cao mới có thể thêu được những bức thêu kĩ xảo theo đề tài như thế này. Những xưởng thêu truyền thống ở làng nghề Quất Động. Hiện nay trên toàn xã Quất Động có khoảng vài chục xưởng thêu theo quy mô lớn. dưới đây là một xưởng thêu lớn tiêu biểu. Xưởng thêu Quốc Sự :Những sản phẩm tranh thêu của Nguyễn Quốc Sự được bán tại thị trường trong nước và các nước bạn như các nước Bắc Âu, Đông Âu, Mỹ, Đông Nam Á... Ông bảo mình không làm "hàng chợ", việc thêu tranh tốn nhiều thời gian, nên ông không ký những hợp đồng lớn. Cảm hứng để làm thành những bức chân dung, phong cảnh được góp từ tình yêu của người nghệ nhân theo ngày tháng. Ngoài làm nghề, ông Sự còn làm công tác giảng dạy. Ngay từ năm 1975, đã có thời gian Liên xã Trung ương điều động ông về Đà Nẵng và Thừa Thiên - Huế để dạy thêu. Giờ không còn giảng dạy tại các lớp đào tạo thủ công mỹ nghệ, nhưng ông vẫn thường xuyên hướng dẫn cho những ai muốn đến học nghề và chỉ bảo những người thợ làm trong nhà cũng như con cháu mình tận tình. Học trò nhiều người đã thành những người thợ nổi tiếng, những chủ doanh nghiệp thêu có vị trí nhất định trong làng tranh thêu nước nhà. Ông vẫn mở cửa rộng đón con em trong làng đến học nghề, ông trả lương học nghề, học xong ông lại bố trí việc làm. Nghệ nhân Nguyễn Quốc Sự đã đạt được nhiều giải thưởng và được biết đến khắp trong và ngoài nước. Niềm vinh quang đến với ông lần đầu tiên vào năm 1981 khi Cục Đào tạo, Liên xã Trung Ương và Trường Mỹ Nghệ duyệt tác phẩm thêu "Nhà sàn Bác Hồ" của ông để tham dự triển lãm Olimpic tại Liên Xô (cũ). Với tác phẩm này, Nguyễn Quốc Sự giành được giải thưởng và được tặng thưởng Huân chương Lê-nin, Bằng khen của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô và sau đó là Huy chương Vàng của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh. Năm 1983, ông tham gia triển lãm tại Giảng Võ - Hà Nội và đoạt Huy chương vàng. Cũng vào năm này, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân cao quý Quốc sự hiện nay chuyên sản xuất và cung cấp ra thị trường các sản phẩm tranh theu, tranh thêu tay và các sản phẩm thêu tay cao cấp khác....

Nghệ nhân tranh thêu tài hoa của Hà Nội

Nghệ nhân Nguyễn Quốc Sự, thôn Khoái Nội, xã Thắng Lợi, Thường Tín, Hà Nội - người đã gắn bó với nghề thêu hơn nửa thế kỷ tâm sự rằng, nghề làm tranh thêu đã chọn ông và ông vui với nghề, say với nghề. Giờ ông lão gần 70 tuổi ấy điều hành Công ty CP thêu tay Quốc Sự, nằm bên lề đường Quốc lộ 1, tại xã Thắng Lợi, có chi nhánh ở số 2C Lý Quốc Sư Hà Nội.

Quốc Sự được đánh giá là Công ty sản xuất hàng thêu tay hàng đầu Việt Nam. Riêng nghệ nhân Nguyễn Quốc Sự, được mệnh danh là người "vẽ tranh bằng chỉ". Bởi những bức tranh được làm ra từ đôi bàn tay khéo léo của ông, khiến người xem tưởng nó được vẽ bởi một họa sĩ tài hoa bậc nhất. Những đường nét, những khóe môi cười, ánh mắt... của nhân vật đều có hồn, có sự đằm thắm, nhuần nhuyễn lạ kỳ.

Nghệ nhân Nguyễn Quốc Sự sinh năm 1942, trong gia đình có truyền thống làm nghề thêu ren ở xã Quất Động. Ngày nhỏ Quốc Sự cũng như bao cậu bé khác học nghề thêu từ lúc 10 tuổi để phụ giúp gia đình. Sự được nhận vào làm cán bộ kỹ thuật, người trẻ nhất của Hợp tác xã thêu Hợp Tiến được thành lập trên địa bàn xã.

Vào năm 1972, trong một chuyến về thăm xã Thắng Lợi, cố Tổng Bí thư Lê Duẩn rất thích những bức tranh thêu. Người nói: "Xã Thắng Lợi thêu giỏi, nhưng chưa có ai thêu chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh". Tổng Bí Thư động viên các nghệ nhân hãy thêu chân dung Bác. Lúc đó, Sự nghe được, trong lòng liền ấp ủ những dự định. Sự được cử đi học thêm lớp hội họa để nâng cao kiến thức. Học xong, Sự thêu bức tranh đầu tay về Bác Hồ và thành công. Giờ bức tranh đó vẫn được lưu giữ tại gia đình, để nhắc nhớ về một kỷ niệm lớn.

Có thể nói, bức Chân dung Bác Hồ là bức tranh thêu để đời của nghệ nhân Nguyễn Quốc Sự. Từ khóe mắt, đến nụ cười hay chòm râu của Bác Hồ đều rất sống động khiến cho người ta tưởng đó là một bức ảnh chụp chân dung. Hơn nữa, cái thần thái của Bác được khắc họa một cách sống động, tỉ mỉ mà ít nghệ nhân làm được.

Ông Sự nói: "Để thêu được bức chân dung này, tôi đã mất gần một năm trời ròng rã, đêm nằm ngủ cũng bị ám ảnh về từng nét trên khuôn mặt Bác. Có lúc thêu rồi lại tháo ra, mà thêu đã khó khi gỡ lại càng khó hơn, bởi gỡ từng sợi chỉ là điều cực kì phức tạp. Tranh được thêu hoàn toàn bằng chỉ tơ tằm, với loại sợi đặc biệt, kết hợp với kỹ thuật tài hoa và lòng kính trọng, lòng yêu nghề”.

Người nghệ nhân già cũng tâm sự thêm rằng, giai đoạn tỉa tót, chỉnh sửa của tranh là khó nhất. Khi thêu chân dung, là phải làm kỳ công, cho thật đúng và trúng, nếu không thì bỏ đi ngay. Giờ, loại hàng tranh thêu tay vẫn được bán đầy trên thị trường, nhưng để tìm được những bức tranh có hồn thì không đơn giản.

Những bức tranh thêu của ông Sự thật sống động, mềm mại tự nhiên và có sức hấp dẫn làm lay động lòng người. Các đề tài phong phú và đa dạng trong cuộc sống đều được ông phản ánh rõ nét thông qua hình tượng là những bức tranh thêu tay với đường nét tinh tế, cách phối màu sinh động. Cả cuộc đời ông, có lẽ tranh chân dung tốn nhiều công sức và khiến ông trăn trở nhất. Thêu chân dung là phải giữ được cái hồn, cái thần, hình khối. Không được béo, gầy. Ngày nay, có nhiều người thêu chân dung Bác Hồ nhưng không có người thành công.

Riêng bức thêu "Nàng Mona Lisa" của Leonardo Da Vinci, được đánh giá là đẹp đến kỳ diệu, ông Sự đã dùng cả trăm màu chỉ mới thêu được. Ông phải bỏ ra gần 3 năm trời mới thêu xong. Một "tay chơi" đã gạ gẫm gần 300 triệu để mua, nhưng ông Sự chưa ưng bán. Nhiều du khách nước ngoài đến thăm, cũng thấy ngạc nhiên. Họ từng được nhiều bức tranh chép, nhưng tranh thêu mà làm được như ông Sự thì thật tài tình. Cái khó của nghề thêu còn phải dựa vào cảm giác của người nghệ nhân. Bởi vì, khi thêu, nghệ nhân phải cúi sát vào phông vải, tầm bao quát bị giảm nên dễ gây ra sự mất cân đối. Ông Sự nói: "Tôi khác với các thợ thêu khác bởi đã được học căn bản về hội họa. Phải hiểu rõ cơ mặt biểu hiện trên khuôn mặt như thế nào, chẳng hạn tìm được đúng điểm cơ rung trên mặt một người đang cười để thêu cho đúng thì mới thể hiện được nụ cười của người ta".

Những sản phẩm tranh thêu của Nguyễn Quốc Sự được bán tại thị trường trong nước và các nước bạn như các nước Bắc Âu, Đông Âu, Mỹ, Đông Nam Á... Ông bảo mình không làm "hàng chợ", việc thêu tranh tốn nhiều thời gian, nên ông không ký những hợp đồng lớn. Cảm hứng để làm thành những bức chân dung, phong cảnh được góp từ tình yêu của người nghệ nhân theo ngày tháng.

Ngoài làm nghề, ông Sự còn làm công tác giảng dạy. Ngay từ năm 1975, đã có thời gian Liên xã Trung ương điều động ông về Đà Nẵng và Thừa Thiên - Huế để dạy thêu. Giờ không còn giảng dạy tại các lớp đào tạo thủ công mỹ nghệ, nhưng ông vẫn thường xuyên hướng dẫn cho những ai muốn đến học nghề và chỉ bảo những người thợ làm trong nhà cũng như con cháu mình tận tình. Học trò nhiều người đã thành những người thợ nổi tiếng, những chủ doanh nghiệp thêu có vị trí nhất định trong làng tranh thêu nước nhà. Ông vẫn mở cửa rộng đón con em trong làng đến học nghề, ông trả lương học nghề, học xong ông lại bố trí việc làm.

Nghệ nhân Nguyễn Quốc Sự đã đạt được nhiều giải thưởng và được biết đến khắp trong và ngoài nước. Niềm vinh quang đến với ông lần đầu tiên vào năm 1981 khi Cục Đào tạo, Liên xã Trung ương và Trường Mỹ Nghệ duyệt tác phẩm thêu "Nhà sàn Bác Hồ" của ông để tham dự triển lãm Olimpic tại Liên Xô (cũ). Với tác phẩm này, Nguyễn Quốc Sự giành được giải thưởng và được tặng thưởng Huân chương Lê-nin, Bằng khen của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô và sau đó là Huy chương Vàng của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh. Năm 1983, ông tham gia triển lãm tại Giảng Võ - Hà Nội và đoạt Huy chương vàng. Cũng vào năm này, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân cao quý

Làng thêu tay danh giá

Ông Nguyễn Quốc Sự là một trong những nghệ nhân tài ba của làng thêu lừng danh xứ Bắc - xã Thắng Lợi, huyện Thường Tín (Hà Nội). Năm nay ông Sự 74 tuổi, nhưng từ 57 năm trước ông đã ngồi trước khung thêu, găm những mũi kim đầu tiên vào  nền vải.

Cũng như ông Sự, xã Thắng Lợi có rất nhiều người sống và lớn lên cùng với những khung thêu. Một năm 12 tháng, ngót 10 tháng họ ngồi bên khung thêu, thời gian còn lại là lo việc đồng áng. Hiện xã có 20 doanh nghiệp thêu, cơ sở ít nhất cũng 100 thợ. Doanh nghiệp của ông Sự lớn nhất, với 350 thợ. Trong số đó, có 20 nghệ nhân bậc cao được ông Sự tổ chức thành một đội, chỉ chuyên thêu tranh theo mẫu đặt hàng của khách, nhất là khách nước ngoài.

Bàn tay tài hoa khéo léo của ông Sự không chỉ nổi danh xứ Bắc, năm 2000 Đài Truyền hình Nhật Bản NHK đã sản xuất một chương trình về ông. Năm 2008, ông Sự lại đem sự tài khéo của người Thăng Long sang tham dự triển lãm của những nghệ nhân tài ba, tại Takashimaga, Nhật.

Tranh thêu của xã Thắng Lợi không bóng bẩy mà đi vào chiều sâu. Bên cạnh sự khởi thủy của làng là tranh chân dung hết sức có thần, các mẫu tranh thêu khác cũng làm mãn nhãn người thưởng thức.

Người thợ thêu ở xã Thắng Lợi có thể mô tả một dòng suối trong văn vắt bằng đường kim mũi chỉ, dưới làn nước hiện lên những viên sỏi mòn nhẵn. Ấy là họ đã đạt đến chiều sâu của một tác phẩm nghệ thuật, chứ không chỉ dừng lại ở việc vờn tỉa bên ngoài. Người ta thích tranh thêu xã này chính ở điểm đó, điều rất khó tìm thấy ở tranh thêu nơi khác. Bàn tay tài khéo của các nghệ nhân thêu trong làng đã nuôi sống người dân qua bao thăng trầm, biến thiên lịch sử. Đến nay, trong khi các loại hình tranh nghệ thuật hiện đại tuôn chảy ào ạt, những bức tranh thêu thủ công ở xã Thắng Lợi vẫn có vị trí xứng đáng.

Thiết kế thêu tay của tanmy design

Nếu bạn còn đang băn khoăn chọn lựa phương án trang hoàng Giáng sinh cho ngôi nhà của mình thì bộ sưu tập sản phẩm thêu tay mùa Noel năm nay của Tan My Design rất đáng để thử đấy!

Tan My Design ra đời năm 2009 nhưng gia đình Tân Mỹ đã có bề dày lịch sử thêu thùa và giới thiệu các sản phẩm thêu truyền thống trên 50 năm, với sự đóng góp của ba thế hệ phụ nữ gốc Hà Nội. Việc tờ New York Times chọn Tan My Design làm một trong 11 điểm không thể bỏ qua khi đến thủ đô chứng tỏ uy tín cũng như chất lượng, độ tinh xảo của các sản phẩm mà Tân Mỹ đem tới cho khách hàng.

Bộ sưu tập (BST) các thiết kế thêu tay với chủ đề Giáng sinh năm nay của Tan My Desgin được các nghệ nhân làm thủ công trên nền vải cotton, linen hoặc taffta. Thời gian để hoàn thành mỗi sản phẩm kéo dài nên số lượng mỗi thiết kế trong bộ sưu tập chỉ từ 3-4 chiếc.

Mời quý độc giả cùng LuxeVN điểm qua các thiết kế trong BST này:

Khăn bọc rượu

Khăn ăn trẻ em với các hình thêu chủ đề Giáng sinh xinh xắn

Gối ôm, giá 30 USD (khoảng hơn 600.000 đồng)

Mẫu Việt gợi cảm với áo lụa thêu tay

Tuần lễ thời trang Việt Nam xuân hè 2015 (Vietnam Fashion week Spring Summer 2015) đã bước sang đêm trình diễn thứ hai của dòng thời trang ứng dụng (Ready to wear). Sự kiện thu hút sự tham gia của 27 nhà thiết kế và nhiều tên tuổi người mẫu nổi tiếng: Thùy Dung, Hồng Quế, Kha Mỹ Vân, Hoàng Yến...

Đêm diễn thứ 2 của Tuần lễ thời trang Việt Nam xuân hè 2015 vẫn là những bộ sưu tập thời trang ứng dụng (Ready to wear) với sự góp mặt của 9 nhà thiết kế.

Kha Mỹ Vân trong một thiết kế của NTK Lan Hương

Ngoài những NTK quen thuộc trong các Tuần lễ thời trang, cũng có không ít gương mặt lần đầu tiên tham gia chương trình. Một trong những tên tuổi mới nhất là Nhà thiết kế Lan Hương. Đây là lần đầu tiên chị cho ra mắt một BST không phải là áo dài. Với ý tưởng khơi gợi sự cao cấp từ chính những thứ rất bình thường, NTK đã vận dụng khéo léo kỹ thuật thêu tay trên lụa và cho ra đời những bộ trang phục rất nữ tính.

Nhà thiết kế đã rất khéo léo “thổi hồn” cho bộ sưu tập của mình nét dịu dàng, mềm mại, thanh mảnh, quyến rũ. Điểm nhấn của bộ sưu tập chính là những chiếc khăn lụa mỏng với họa tiết thêu tay tinh xảo. Chị cho rằng chiếc khăn luôn đóng một vai trò quan trọng trong việc làm đẹp cho người phụ nữ.

Nhà thiết kế Lan Hương chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên tôi tham gia sự kiện này nên mọi cảm xúc đều rất mới mẻ. Điều tôi muốn tôn vinh trong đêm diễn chính là những chiếc khăn trên bờ vai của người phụ nữ. Khăn là thứ phụ kiện có tính ứng dụng khá cao, có thể kết hợp, “biến hóa” với rất nhiều loại trang phục như sơ mi, váy, vest, đồ dạ hội… làm cho người phụ nữ tăng thêm vẻ sang trọng, cá tính.”

Chị cũng cho biết, đến với Tuần lễ thời trang Việt Nam xuân hè 2015, chị muốn bước ra khỏi những khuôn mẫu cố định của chiếc áo dài truyền thống để thử sức với những chiếc khăn, trong đó, người đầu tiên khơi gợi trong chị ý tưởng này là NTK Minh Hạnh.

Điểm nhấn trong các bộ trang phục của NTK Lan Hương là những chiếc khăn thêu tay cầu kỳ

BST mang đến nhiều kiểu dáng áo lạ mắt

Các thiết kế áo thực hiện trên vải lụa có họa tiết thêu tay

Bộ sưu tập đánh dấu một bước ngoặt ấn tượng trong sự nghiệp thiết kế thời trang của NTK Lan Hương

Là một trong những nhà thiết kế giàu kinh nghiệm trong các Tuần lễ thời trang hàng năm, NTK Minh Minh lại mang đến cho đêm diễn lần này một bộ sưu tập mang phong cách nhẹ nhàng, bay bổng, mô phỏng những bài thơ tình đầy lãng mạn.

Đối với chị, “thời trang nên mang đến cho mọi người một cảm giác đang sống trong một giấc mơ, đắm chìm trong cảm xúc hơn là quá thực tiễn với những bộ trang phục.” Những thiết kế của chị không tập trung quá nhiều vào phom dáng hay những chi tiết cầu kỳ làm cho bộ trang phục trở nên nặng nề mà hướng đến sự tác động mạnh mẽ vào cảm xúc của con người.

Những thiết kế của NTK Minh Minh trong BST này không quá chú trọng đến phom dáng

Bộ sưu tập của NTK Minh Minh được ví như những bài thơ tình yêu được diễn đạt bằng ngôn ngữ thời trang, khi là màu của biển, lúc là màu của mây và trăng sao...

BST sử dụng chất liệu chủ yếu là voan mỏng nhiều màu, tạo sự nhẹ nhàng, bay bổng

Gương mặt quen thuộc Hoa hậu Thùy Dung tiếp tục được chọn làm người mẫu chủ chốt của BST

Đêm nay (09/12) sẽ là đêm diễn cuối cùng của dòng thời trang ứng dụng Ready to wear với sự tham gia của 9 NTK: Minh Hạnh, Quang Huy, Quang Nhật, Hà Duy, Tăng Thành Công, Vũ Việt Hà, Phương Thanh, Chula và một thương hiệu. Đêm diễn sẽ bắt đầu lúc 19h30’ tại trường quay S14 – Đài truyền hình Việt Nam.

Tản mạn về nghệ thuật tranh thêu

Ở Việt Nam, nghề thêu là một ngành nghề truyền thống đã có tự lâu đời. Lịch sử của ngành nghề truyền thống này vốn gắn liền với lịch sử tâm linh của người phụ nữ Việt Nam trong quá khứ.

Ngay từ thế kỷ thứ I, bên cạnh lá cờ thêu “Đền nợ nước trả thù nhà” của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, phụ nữ Việt Nam còn biết dùng công việc thêu thùa để trang hoàng nhà cửa, hơn nữa là để bày tỏ tâm sự, tình cảm và để làm đẹp cho chính mình. Tuy nhiên, cho đến nay không ai biết được, nghề theu tay Việt Nam được đánh dấu một bước ngoặt phát triển mới. Sử cũ chép rằng, ông tổ nghề thêu tên là Lê Công Hành (sinh ngày 18/01/1606 - mất ngày 12/06/1661) tại huyện Thường Tín, Hà Nội (tỉnh Hà Tây cũ). Ông vốn là người họ Mạc. Khi nhà Mạc bị nhà Lê đánh bại, sợ bị trả thù ông đổi sang họ ngoại là họ Trần. Sau đó, vì có công nên ông được nhà Lê ban quốc tính họ Lê. Ông thi đỗ Tiến sỹ vào thời vua Lê Chân Tông (1643-1649). Năm 1646, ông được cử đi sứ sang Trung Quốc. Chuyện kể rằng vì thấy ông là người thông minh nên người Trung Quốc đã bày kế nhốt ông trên một cái lầu cao. Trên đó chỉ bày một pho tượng bằng đất, một bức nghi môn và hai cái lọng. Mấy ngày sau, ông đã đến gần pho tượng và ngửi thấy mùi bánh khảo quê nên đã bẻ tượng ra để ăn cho khỏi đói. Thời gian sau đó, ông hạ bức nghi môn xuống, tháo ra, quan sát tỉ mỉ từng sợi chỉ, từng đường thêu với tâm niệm rằng nào để khi về nước truyền dạy cho người Việt. Ở trên lầu một thời gian không thấy ai mang thang lại cho xuống, vì thế, ông nghĩ ra cách kẹp hai cái lọng vào hai bên mình mà nhảy xuống. Triều đình nhà Minh thừa nhận ông là người thật sự thông minh, vì thế buộc phải để ông về nước… Về nước, ông đã bắt tay truyền dạy nghề thêu cho con cháu. Nghề thêu nước ta phát triển kể từ ngày đó. Những tài liệu xa xưa cho thấy, trải qua những biến động của lịch sử, nghề thêu tranh có lúc thăng lúc trầm, thậm chí có lúc mai một đi, song nghề thêu tranh vẫn luôn giữ được “lửa” để truyền từ đời này sang đời khác.

Nghệ thuật thêu tay trong thời trang

Có những sự quyến rũ được mệnh danh là không tuổi. Tuy đã tồn tại trong thế giới thời trang hàng thế kỷ, thế nhưng, thời gian có vẻ như không làm mất đi thần thái vốn có của nghệ thuật thêu tay, mà còn làm đậm đà thêm nét tinh tế đang quay trở lại.

Những đường nét bay bổng của nghệ thuật thêu tay từ chiếc áo souvenir jacket phong cách đường phố đến những chiếc clutch dạ tiệc lung linh, họa tiết thêu tay xuất hiện và chiếm trọn ánh đèn spotlight. Nét chấm phá tinh xảo ấy giờ đây không chỉ có mặt trên những bộ cánh xa xỉ mà còn điểm xuyết trên đa dạng các phụ kiện khác nhau, làm nổi bật nét độc đáo của từng món đồ mà chúng hiện diện.

Nghệ thuật thêu tay xuất phát từ niềm cảm hứng bất tận

Các sản phẩm thêu tay lâu đời nhất đã xuất hiện từ 3.000 năm trước công nguyên, trải dài từ Trung Quốc, Ấn Độ, Ai Cập, đi qua các nền văn minh lớn như Hy Lạp, La Mã rồi đến các nước ở Địa Trung Hải và Trung Đông qua các con đường giao thương xuyên lục địa. Nghệ thuật thêu họa tiết đã đưa thời trang bước vào một “thế giới vô tận” của sự sáng tạo. Nếu ở Trung Quốc chuộng chỉ thêu màu xanh trên vải thô bông trắng thì người Hy Lạp sáng tạo các họa tiết thêu phức tạp.





Nghệ thuật thêu tay của nhà mốt Alexander McQueen

Trong khi đó, mẫu thêu Ấn Độ thường kết hợp với các hạt cườm, đồ trang trí bằng kim loại, người Thái Lan lại thích thêu các chủ đề có màu sắc rực rỡ. Có thể nói, bên cạnh tính thời trang, họa tiết thêu cũng mang ý nghĩa văn hóa đặc trưng cho mỗi quốc gia và bản sắc riêng của từng nhà mốt.




Xu hướng thời trang độc đáo với khăn choàng cổ hình thiên nga


Những mẫu thiết kế thời trang lấy cảm hứng từ tranh của trẻ nhỏ



Dễ dàng nhận thấy qua những bộ sưu tập của các nhãn hiệu lớn, thêu là họa tiết “đinh” của Valentino, Dolce&Gabbana và Oscar de la Renta. Trong khi Valentino thể hiện trình độ thêu đỉnh cao trên chất liệu xuyên thấu, mỏng manh như vải tuyn hoặc voan, thương hiệu Dolce&Gabbanathể hiện tay nghề thêu thùa xuất chúng trên chất liệu ren và lưới.

Bên cạnh đó, Emilio Pucci cũng gây ấn tượng với kỹ thuật thêu trên da lộn. Bộ cánh là sự hòa trộn hoàn hảo của nhiều yếu tố đối nghịch nhau, vừa tối giản hết mức vừa cầu kỳ tối đa. Tối giản ở những đường cắt sáng tạo, lại làm người ta vừa trầm trồ trước nét tỉ mỉ vô hạn của nghệ nhân thêu.





Emilio Pucci gây ấn tượng với kỹ thuật thêu trên da lộn

Nhắc đến họa tiết thêu không thế bỏ qua bộ sưu tập Pre-Fall Métiers d’Art “Paris in Rome” 2016 của Chanel, dưới sự chỉ huy của “nhạc trưởng” Karl Lagerfeld, những người thợ xưởng Lesage đã tỉ mỉ đính 10.000 hạt cườm và đá quý với kích cỡ khác nhau lên khắp thân áo bằng kỹ thuật thêu ngược từ mặt trái Luneville huyền thoại, đòi hỏi độ khó và chuẩn xác cao.

Trong các Tuần lễ Thời trang 2016, những nét thêu tỉ mỉ không chỉ xuất hiện bất ngờ ở các cô nàng street style cá tính mà còn góp mặt trên từng phụ kiện, từ túi xách đến giày dép. Bản chất độc đáo của nghệ thuật thêu cùng các tùy biến của chủ nhân giúp trang phục trở nên độc nhất. Người tiên phong mang nghệ thuật của đường chỉ rầm rộ trở lại vào năm nay là nhà mốt Gucci khi họa tiết thêu áp đảo trong các bộ sưu tập. Đầm, chân váy, áo khoác và áo sơ-mi từ mọi loại chất liệu, tất cả đều biến thành bức tranh vẽ nên “nghệ thuật đương đại”.





Người tiên phong mang nghệ thuật của đường chỉ rầm rộ trở lại vào năm nay là Gucci khi họa tiết thêu áp đảo trong các bộ sưu tập

Trong khi đó, Marc Jacobs lại mang đến bộ sưu tập phụ kiện với những họa tiết thêu lạ mắt kết hợp cùng chiếc quần jeans thêu đầy độc đáo. Và chắc hẳn, người xem sẽ không khỏi trầm trồ trước những thiết kế giày thêu đến từ Dolce&Gabbana, khỏe khoắn nhưng không kém phần thanh lịch.





Túi thêu trong Tuần lễ Thời trang New York Thu 2016, Marc Jacobs
Từ vương giả đến đường phố

Thuở còn sơ khai, thêu tay gắn liền với hình ảnh của tầng lớp thượng lưu. Chỉ vua chúa, những người quyền lực trong bộ tộc hay các thương gia, nhân vật giàu có mới được khoác lên những bộ trang phục có họa tiết thêu tay cầu kỳ. Có lẽ chính vì lẽ đó mà họa tiết thêu tay là biểu trưng cho sự hào nhoáng, độc nhất và kỳ công. Đến cuối thế kỷ 19, kỹ thuật thêu tay được truyền bá rộng rãi đến nhiều tầng lớp, không còn là đặc quyền của giới quyền quý.





Quần jeans cùng túi xách thêu họa tiết độc đáo của Marc Jacobs

Không giống với những xu hướng thời trang khác, có lúc lên xuống và trải qua những giai đoạn thoái trào, nghệ thuật thêu lại từng bước phát triển và ngày càng đạt đến độ tinh xảo đỉnh cao. Sử sách thời trang không thể quên được chiếc áo khoác lửng thêu tay của Elsa Schiaparelli trong bộ sưu tập 1938 với họa tiết voi tài tình hay Yves Saint Laurent để lại dấu ấn với chiếc đầm màu xanh lục thêu hoa vàng và xanh đậm kết hợp ngọc trai và sequin trong bộ sưu tập Xuân – Hè 1962.

Chỉ xuất hiện trong bộ phận nhỏ giới thượng lưu đến khi được áp dụng trên sàn diễn thời trang và ra ngoài cuộc sống hằng ngày, họa tiết thêu ngày càng khẳng định vị trí riêng và không ngừng quyến rũ những tín đồ thời trang đích thực.





Họa tiết thêu ngày càng khẳng định vị trí riêng và không ngừng quyến rũ những tín đồ thời trang đích thực



Cho đến thời điểm hiện tại, nghệ thuật thêu tay trong thiết kế thời trang đã trở nên vô cùng phong phú, đầy màu sắc và đạt đến trình độ tinh xảo tuyệt đối. Trên mọi chất liệu từ vải lụa, ren cho tới da lộn… ứng dụng ở mọi loại trang phục và phụ kiện, những hình thêu mịn, bóng và chặt chẽ đem lại hiệu ứng mới lạ cho người mặc, trở thành xu hướng được săn đón nhất trong mùa Thu – Đông 2016.



Một mẫu đầm được thêu tay của nhà Valentino
Tùy biến trong nghệ thuật thêu tayNghệ thuật thêu tay không chỉ tự gói gọn bản thân trên những bộ trang phục, mà còn là nguồn cảm hứng bất tận cho các bộ sưu tập phụ kiện thời trang đến từ nhiều nhà mốt cao cấp.





Giày thêu trong chiến dịch #24HourAce, Gucci





Giày sneakers thêu hoa, Dolce &Gabbana